YAYINCILIK REHBERİ
Line edit, copy edit ve proofreading farkları
Üç edit aşamasının neyi değiştirdiğini, hangi sırayla uygulanacağını ve dosyanızın hangisine ihtiyaç duyduğunu ayıran pratik rehber.
Aynı işin üç farklı adı değiller
Edit süreci büyük yapıdan küçük ayrıntıya doğru ilerler. Line edit cümlelerin etkisini ve akışını, copy edit doğruluk ile tutarlılığı, proofreading ise tasarım ve dizgi sonrasındaki son hataları hedefler. Bir aşamayı diğerinin yerine kullanmak hem bütçeyi hem de kaliteyi riske atar.
Line edit: metnin sesi ve cümle düzeyi
Line edit; tekrar, ritim, belirsizlik, gereksiz açıklama, ton kayması ve zayıf fiiller gibi cümle düzeyindeki sorunlara odaklanır. Editör metni yeniden yazıp yazarın sesini silmez; sorunlu örüntüleri görünür kılar ve seçenekler önerir.
- Cümle akışı ve tempo
- Anlatıcı sesi ve ton
- Tekrarlar ve gereksiz dolgu
- Diyalog ve sahne etkisi
Copy edit: doğruluk ve tutarlılık
Copy edit; dilbilgisi, noktalama, yazım, terim kullanımı, tarih ve ad tutarlılığı gibi konuları denetler. Kitaba özel stil kılavuzu bu aşamada oluşturulur veya güncellenir; sonraki baskılarda ve çevirilerde de referans görevi görür.
Proofreading: yayımdan önce son savunma
Proofreading, metin ve sayfa tasarımı büyük ölçüde sabitlendikten sonra yapılır. Amaç yeni bir edit turu başlatmak değil; dizgi hatalarını, yanlış satır sonlarını, eksik kelimeleri, bozuk başlıkları ve son dakika tutarsızlıklarını yakalamaktır.
- Yapısal sorun varsa önce developmental edit
- Cümleler hâlâ ağırsa line edit
- Dil ve tutarlılık sorunu varsa copy edit
- Dizgi tamamlandıysa proofreading